loader image
StoryTellingHumans

StoryTellingHumans

storytellinghumans ψυχολογία ψυχοθεραπεία

Παιδί και αυτοεκπληρούμενη προφητεία

Παιδί και αυτοεκπληρούμενη προφητεία

Κρατούσε σφιχτά την κούκλα της, σχεδόν την έπνιγε, ήταν θυμωμένη. Μάλλον, έτσι έμοιαζε, όμως εγώ μπορούσα να εντοπίσω μια βαθιά θλίψη κάτω από το θυμωμένο της προσωπάκι. Κάθησε στο τραπεζάκι και έβαλε στην μια από τις δύο καρέκλες την κούκλα της. Της κούνησε το δάχτυλο και της φώναξε, «είσαι κακό παιδί, δεν θα σε παίζει κανείς στο σχολείο». Έπειτα πέταξε την κούκλα από την καρέκλα και με κοίταξε λέγοντας μου «είμαι κακό παιδί, πετάω κάτω τα παιχνίδια μου και δεν θα με θέλει κανείς στο σχολείο». (Ν, 4 χρόνων προφητεύοντας το μέλλον της).

Η αυτοεκπληρούμενη προφητεία είναι μια έννοια που αναφερεται στην ιδέα ότι οι πεποιθήσεις μας για τον εαυτό μας και τους άλλους μπορούν να διαμορφώσουν τις πράξεις μας, οι οποίες με τη σειρά τους μπορούν να διαμορφώσουν την πραγματικότητά μας.

Στην παιδική ηλικία, η αυτοεκπληρούμενη προφητεία έχει σημαντικές επιπτώσεις, καθώς τα παιδιά εξακολουθούν να αναπτύσσουν την ταυτότητα και τις πεποιθήσεις τους για τον κόσμο.

Μια σημαντική πτυχή της αυτοεκπληρούμενης προφητείας στην παιδική ηλικία είναι ο τρόπος με τον οποίο οι προσδοκίες των γονέων μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη του παιδιού.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι γονείς που έχουν υψηλές προσδοκίες από τα παιδιά τους είναι πιο πιθανό να έχουν παιδιά με καλές ακαδημαϊκές και κοινωνικές επιδόσεις. Από την άλλη πλευρά, οι γονείς που έχουν χαμηλές προσδοκίες, συχνά έχουν παιδιά που δυσκολεύονται σε αυτούς τους τομείς.

Αυτό το φαινόμενο μπορεί να εξηγηθεί από τον τρόπο που τα παιδιά εσωτερικεύουν τις πεποιθήσεις των γονιών τους για αυτά.

Εάν πουν σε ένα παιδί ότι είναι έξυπνο και ικανό, είναι πιθανό να το πιστέψει και να εργαστεί σκληρά για να ανταποκριθεί σε αυτές τις προσδοκίες.

Από την άλλη πλευρά, εάν πουν σε ένα παιδί ότι δεν είναι αρκετά καλό ή ότι δεν είναι ικανό να τα καταφέρει, μπορεί να εσωτερικεύσει αυτές τις πεποιθήσεις και να αγωνιστεί για να πετύχει.

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο η αυτοεκπληρούμενη προφητεία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της παιδικής ηλικίας είναι μέσω του τρόπου με τον οποίο τα παιδιά ερμηνεύουν τα σχόλια των άλλων.

Τα παιδιά που πιστεύουν ότι είναι ικανά είναι πιθανό να βλέπουν την ανατροφοδότηση ως εποικοδομητική κριτική που μπορεί να τα βοηθήσει να βελτιωθούν.

Από την άλλη πλευρά, τα παιδιά που πιστεύουν ότι δεν είναι ικανά μπορεί να θεωρούν την ανατροφοδότηση ως επιβεβαίωση της ανεπάρκειάς τους, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη προσπάθειας και κινήτρων.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η αυτοεκπληρούμενη προφητεία δεν είναι μια ντετερμινιστική έννοια. Ακριβώς επειδή λέμε σε ένα παιδί ότι δεν είναι ικανό δεν σημαίνει ότι αναπόφευκτα θα αποτύχει. H αυτοεκπληρούμενη προφητεία αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους οι πεποιθήσεις μας μπορούν να διαμορφώσουν τις πράξεις και τις εμπειρίες μας.
Ως αποτέλεσμα, είναι σημαντικό για τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους φροντιστές να γνωρίζουν τη δύναμη της αυτοεκπληρούμενης προφητείας στην παιδική ηλικία και να τη χρησιμοποιούν προς όφελός τους, θέτοντας υψηλές προσδοκίες και παρέχοντας θετική ανατροφοδότηση που ενθαρρύνει την θετική ανάπτυξη του παιδιού.

Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.

Μερικά παραδείγματα αυτοεκπληρούμενων προφητειών στην παιδική ηλικία είναι:

1. Ένα παιδί που του λένε ότι δεν είναι έξυπνο ή ικανό για μάθηση μπορεί να αρχίσει να το πιστεύει αυτό και να έχει κακές επιδόσεις στο σχολείο, ενισχύοντας την πεποίθησή του.

2. Ένα παιδί που του λένε ότι είναι ενοχλητικό μπορεί να αρχίσει να ενοχλεί, επιβεβαιώνοντας την ετικέτα.

3. Ένα παιδί που του λένε ότι είναι ανεπιθύμητο μπορεί να αποσυρθεί από κοινωνικές καταστάσεις ή να ενεργήσει με τρόπους που είναι απαξιωτικοί, οδηγώντας σε απόρριψη και περαιτέρω επιβεβαίωση της πεποίθησής του.

Για να αποφύγετε ή να αντιστρέψετε τις αυτοεκπληρούμενες προφητείες στην παιδική ηλικία, είναι σημαντικό:

1. Ενθαρρύνετε θετικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές – Είναι σημαντικό να χτίσετε την αίσθηση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησης ενός παιδιού αναγνωρίζοντας τα δυνατά σημεία και τις ικανότητές του.

2. Παρέχετε ευκαιρίες για επιτυχία – Δίνοντας στα παιδιά ευκαιρίες να επιτύχουν και να βιώσουν θετικά αποτελέσματα μπορεί να βοηθήσει στην αμφισβήτηση των αρνητικών πεποιθήσεων και στην ενίσχυση των θετικών.

3. Παρέχετε υποστήριξη – Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ακαδημαϊκή υποστήριξη, συμβουλευτική ή άλλους πόρους που μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να ξεπεράσει τις προκλήσεις ή τις αρνητικές πεποιθήσεις.

4. Αμφισβητήστε τις αρνητικές πεποιθήσεις – Μπορεί να είναι χρήσιμο να αμφισβητήσετε τις αρνητικές πεποιθήσεις κάνοντας ερωτήσεις, παρέχοντας αποδείξεις για το αντίθετο και επαναδιατυπώνοντας τις αρνητικές σκέψεις με πιο θετικό πρίσμα.

Για όποιον θέλει να εμβαθύνει:

Bandura, A. (1965). Influence of models’ reinforcement contingencies on the acquisition of imitative responses. Journal of Personality and Social Psychology, 1(6), 589-595.

Rosenthal, R., & Jacobson, L. (1968). Pygmalion in the classroom: Teacher expectation and pupils’ intellectual development. Holt, Rinehart & Winston.

Dweck, C. S. (2014). The power of believing that you can improve. Educational Leadership, 72(7), 34-39.

Jussim, L., & Harber, K. (2005). Teacher expectations and self-fulfilling prophecies: Knowns and unknowns, resolved and unresolved controversies. Personality and Social Psychology Review, 9(2), 131-155.

Steele, C. (1997). A threat in the air: How stereotypes shape intellectual identity and performance. American Psychologist, 52(6), 613-629.

Nolen, S. B. (2008). The role of self-fulfilling prophecies in the psychology of women. In J. C. Chrisler, C. Gorman, & K. D. Skolnik (Eds.), Handbook of women’s health: Psychology, biopsychosocial approaches (pp. 35-40). Wiley.

Μοιράσου αυτό το άρθρο!

Το βιβλίο μου..

Newsletter

    Τελευταία άρθρα

    Θετική σκέψη Ψυχική υγεία Οικογένεια Αγάπη Έντονα συναισθήματα Ψυχοσύνθεση
    Θετική σκέψη Ψυχική υγεία Οικογένεια Αγάπη Έντονα συναισθήματα Ψυχοσύνθεση
    ΑΣ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΣΕ ΕΠΑΦΗ...

    Εγγραφείτε στο Newsletter του StoryTellingHumans

    Γίνετε μέλος της κοινότητας του StoryTellingHumans για να λαμβάνετε τα τελευταία νέα, ενδιαφέροντα άρθρα & χρήσιμες συμβουλές για το πως θα βελτιώσετε την ψυχική σας υγεία, τις σχέσεις σας με τα άτομα που σας ενδιαφέρουν & γενικότερα την καθημερινότητά σας!

      Σουζάνα Παπαφάγου - Κλινική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
      ΑΣ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΣΕ ΕΠΑΦΗ

      Προγραμματίστε το ραντεβού σας


      Σουζάνα Παπαφάγου - Κλινική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
      Σουζάνα Παπαφάγου
      Κλινική - Αναπτυξιακή Ψυχολόγος, Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεύτρια

      Γεια σου! Είμαι η Σουζάνα Παπαφάγου, Κλινική Ψυχολόγος & Ψυχοθεραπεύτρια για ομάδες, οικογένειες, ζευγάρια, παιδιά, εφήβους και ενήλικες.

      Πως μπορώ να σε βοηθήσω;
      Ας μείνουμε σε επαφή..

      Newsletter

        Σουζάνα Παπαφάγου - Κλινική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
        ΑΣ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΣΕ ΕΠΑΦΗ

        Προγραμματίστε το ραντεβού σας


        Σουζάνα Παπαφάγου - Κλινική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
        Σουζάνα Παπαφάγου
        Κλινική - Αναπτυξιακή Ψυχολόγος, Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεύτρια

        StoryTellingHumans

        Newsletter

          Σουζάνα Παπαφάγου - Κλινική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια
          Σουζάνα Παπαφάγου
          Κλινική - Αναπτυξιακή Ψυχολόγος, Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεύτρια

          Γεια σου! Είμαι η Σουζάνα Παπαφάγου, Κλινική Ψυχολόγος & Ψυχοθεραπεύτρια για ομάδες, οικογένειες, ζευγάρια, παιδιά, εφήβους και ενήλικες.

          Πως μπορώ να σε βοηθήσω;
          Ας μείνουμε σε επαφή..

          Newsletter

            ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

            Γνωρίστε τον Πολυπόδαρο!

            Ένα βιβλίο-παιχνίδι γεμάτο περίεργα πλασματάκια, αριθμούς, κρυψώνες και χρώματα, που εισάγει τα πολύ μικρά παιδιά στις έννοιες της αίσθησης του εαυτού στον χώρο ενισχύοντας παράλληλα την πίστη τους στη φιλία και στη συνεργασία.

            Σουζάνα Παπαφάγου

            εκδοσεις πατακη

            «Ένας άνθρωπος που έχει ακούσει ιστορίες αλλά και που έχουν ακούσει τις ιστορίες του, θα καταφέρει να έχει εμπιστοσύνη στους γύρω του, στον εαυτό του, θα σέβεται τον χώρο τον δικό του αλλά και των άλλων. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία αποτελεί έναν από τους πιο ασφαλείς τόπους ώστε να ζωντανέψουμε, να διερευνήσουμε, να αφηγηθούμε και να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τις ιστορίες που έχουν διαμορφώσει την ψυχική μας σκευή»

            Σουζάνα Παπαφάγου